travel

travel

Het giet wanneer we aankomen in Hittisau. Welkom in het groenste stukje Oostenrijk! We schuilen in restaurant Ernele, en dat is bepaald geen straf. Als introductie voor de streek kan dit restaurant tellen. Hier komt alles samen. Een modern, houten gebouw dat grenst aan één van de oudste hotels uit de regio, een keuken op basis van lokale ingrediënten en oude tech- nieken en een strakke bediening in traditi- onele klederdracht. We lunchen voortreffelijk met een uitmuntend glas Oostenrijkse rode wijn. Dit bergvolk is terecht trots op wat hun land voortbrengt.

blog4.jpg

Ode aan de vrouw // In het kleine Hittisau haal je schaamteloos je feministische kantje boven in het Women’s Museum. Het is het enige vrouwenmuseum ter wereld in een landelijke omgeving. Er zijn nog andere vrouwenmusea – zo’n vijftigtal – maar die liggen steevast in stedelijke contreien. Het opvallende gebouw heeft een dubbele, verrassende functie. Het herbergt naast het vrouwenmuseum namelijk ook een waar mannenbastion, de lokale brandweertroepen.

Waar het gebouw modern en strak is aan de buitenkant, vind je binnen warme en persoonlijke verhalen van vrouwen uit de hele wereld. Een museum op mensenmaat met een groot hart. Enkel de directrice is een vast personeelslid, verder werken er tal van vrouwelijke vrijwilligers van achttien tot tachtig mee aan twee exposities per jaar. Die leggen steeds de nadruk op de rol van de vrouw in de geschiedenis, kunst, archi- tectuur enzovoort.

blog3.jpg


De bus nemen was nog nooit zo leuk // Het busvervoer is in deze streek van groot belang en dan ook zeer goed georganiseerd. Het is voor velen de ideale of enige manier om zich te verplaatsen. Er werd samen met de inwoners van het dorpje Krumbach beslist om hier zeven sterke staaltjes bouwkunde neer te poten, zeven bushaltes ontworpen door internationale architecten. Dietmar Steiner, directeur van het Architekturzentrum Wien leidde het hele project ‘BUS:STOP’ en liet de ontwerpen door lokale vaklui uitvoeren. Het design moest voldoen aan twee vereisten; je moest er kunnen schuilen voor de regen en de buschauffeur diende van ver te kunnen zien dat er iemand stond te wachten. Daaraan voldoen ze allemaal, behalve de Japanse inzending. Maar die is zo eigenwijs en heerlijk tegendraads dat ze de selectie toch haalde. Ook al werd de schuilfactor volledig over het hoofd gezien. Het werd dan maar de bushalte waar het minst aantal mensen opstappen. Ook België is stijlvol vertegenwoordigd door bouwheren De Vylder, Vinck, Taillieu met een bushalte die een gestileerde, besneeuwde berg symboliseert. Eén van mijn favorieten, samen met de houten ‘Camera Obscura’ van Chinezen Wan Shu en Lu Wenyu, waarbij de focus ligt op het doorzicht naar het achterliggende landschap. Hier de bus nemen, doet een mens glimlachen, zoveel is zeker!

blog7.jpg

Architecturale boerenkerken // Een typisch verschijnsel rond Krumbach zijn venen, of Moore in het Duits, een compleet onafhankelijk ecosysteem met unieke kruiden, bessen en bomen. Het vereist soms een geoefend oog om ze op te merken, maar een uitgestippelde wandeling laat je kennismaken met dit fenomeen, en dat ter- wijl je uitrust in architecturale pareltjes. Vanuit het Moorraum van bouwheer Ber- nardo Bader, kijk je uit op een 17.000 jaar oude biotoop, genaamd Salgenreute. Die- zelfde Bader bouwde vlakbij eveneens een prachtig, houten kerkje. Je ziet ze wel vaker opduiken in de weilanden tussen boerde- rijen. Katrin van de toeristische dienst legt uit: “het bouwen van zo’n kerkje of kapel gebeurt altijd op vraag van de boeren uit de buurt. Ze worden intensief gebruikt, zeker in hoger gelegen gebieden waar de boeren soms maanden verblijven met hun koei- en. Zo moeten ze niet altijd naar een kerk in het dal om hun geloof te belijden.” On- geloo ijk is dat het altijd straffe bouwsels zijn, ontworpen door lokale architecten en steevast met materialen uit de streek. Zie je een kapel verschijnen op je weg door het Bregenzerwald, stop dan zeker en neem binnen een kijkje. Het zijn uitgepuurde oases van rust!

blog12.jpg

Voor en na de aardverschuiving // Leven in een bergachtige streek is extremer dan in het platte Vlaanderen, maar dat de bergen hier soms een eigen leven leiden, klinkt me toch bizar in de oren. Op stap met Conny val ik van de ene verbazing in de andere. We volgen de Georunde Rindberg, een wandeling van een uur. “Door een zeldzame combinatie van dikke pakken sneeuw in de winter, hevige regenval in het voorjaar en een bijzondere geologische samenstelling van de bodem is in 1999 een volledige bergwand beginnen schuiven. Zo’n twee vierkante kilometer ging gedurende 150 dagen op wandel. Weiden, wegen, bossen en zeventien gebouwen stonden na die tijd een pak lager op de berg. Een hele gemeenschap verdween bijna letterlijk van de kaart, een ware catastrofe voor de streek en zijn bewoners”, aldus Conny.

Ik kan me er weinig bij voorstellen tot we bij de eerste stop aankomen, Felbers schiefes Haus. De naam zegt het zelf, een scheef huis! En dat mag je letterlijk nemen. Aan de buitenkant valt het huis logischerwijs niet meer te redden, maar binnen word je echt zeeziek. Niks staat nog recht. Een vreemde gewaarwording!

Na een steile klim komen we aan bij een boerderij. Ik kan me niet inbeelden dat deze voor de aardverschuiving ergens anders stond, maar dankzij een creatieve, architecturale ingreep zie ik het toch glashelder voor me. Op de plaats waar ze oorspronkelijk stond, werd een eenvoudig houten skelet gebouwd. En de boerderij zelf? Die tref je tientallen meters lager. Ik staar er met open mond naar. Kan een huis zo ver schuiven zonder volledig in te storten?

blog2.jpg

Acht designer landmarks leren ons alles over de grondverschuiving. Geniaal zijn de bouwsels in hout en beton die in één oogopslag duidelijk maken hoe verwoestend en nefast dit natuurfenomeen geweest moet zijn. Bij het kerkje spot je met een speciale verrekijker de voormalige locatie en de plek waar het na 150 dagen eindigde. Alsof God ermee gemoeid was, bleven de originele glas-in-loodramen onbeschadigd. Bij de heropbouw van de kerk werd alles zo geconstrueerd dat als de geschiedenis zich zou herhalen, de kerk in 48 uur tijd volledig afgebroken en in veiligheid gebracht kan worden.

We drinken nog een koffie in Gasthaus Alpenrose, onze laatste stop. De gastvrouw, een dame op leeftijd, herinnert zich de ramp nog goed en is blij dat haar woning/gastenverblijf van de sloop gered kon worden. Met veel bravoure demonstreert ze dat rechte lijnen ook hier relatief zijn. Ze legt een flesje Almdudler op de vloer. Drie seconden later ligt het aan de andere kant van de kamer. Fascinerend...

Design versus traditie // In Andelsbuch valt het grote, strakke, zwarte gebouw van Werkraum meteen op. Ze noemen zich de sterkhouder van lokaal vakmanschap, maar dan in een hypermodern jasje. Aan de ene kant kun je wisselende tentoonstellingen bezoeken, de andere zijde fungeert als restaurant en museumwinkel. In zo’n strakke omgeving zou je misschien enkel designerfreaks en museumliefhebbers verwachten, maar ook hier pakken ze het weer ongewoon aan. Tijdens de lunch zit ik aan een ellenlange ta- fel met kunststudenten en werkmannen in vuile werkkledij. Een boeiende mix, en dat is exact waar Werkraum voor wil staan; laagdrempelig en toegankelijk voor iedereen uit de streek en ver daarbuiten.

blog9.jpg

Maar er is meer, veel meer. Werkraum werd in 2013 opgericht om vaklieden uit de streek samen te brengen in één orgaan. De crisis had ook hier toegeslagen en niemand wilde nog de alpiene stijl, denk houten stoelen met een hartje in. Zij die een atelier hebben in het Bregenzerwald mochten hun kandidatuur indienen om hier vertegenwoordigd te worden. Er zijn nu negentig leden, gaande van schrijnwerkers, mensen uit de bouwsector, ontwerpers van kleding, schoenen, enzovoort. Samen staan ze sterker en tillen ze elkaar naar een hoger niveau.

blog8.jpg

Elke drie jaar organiseert Werkraum een designwedstrijd die internationale ontwerpers aantrekt en zo het oubollige imago van Oostenrijk probeert af te schudden. Maar ook door de langetermijnvisie is Werkraum van groot belang voor de regio. Twee jaar geleden werd in Bezau een nieuwe school opgericht, met Werkraum als grootste bezieler. In de ambachtsschool krijgen tieners gedurende een vijfjarig programma een opleiding ondernemerschap én een doorgedreven opleiding in een vakgebied naar keuze. Hun stages volgen ze bij leden van Werkraum. De bedoeling is dat ze er nadien ook effectief aan de slag gaan of zelf een atelier oprichten. De school is gestart met dertig leerlingen, maar wil graag uitbreiden naar honderdvijftig stu- denten. Kwestie van de opvolging te verzekeren en eeuwenoude ambachten niet verloren te laten gaan. En daar zijn ze terecht trots op!

blog14.jpg

Sensationeel // Vanuit de vallei leiden verschillende kabelbanen naar hoger gelegen gebieden. Die van Bezau brengt me snel en ef ciënt naar de top, waar het Panorama Trail wacht. Een fikse wandeling met vergezichten waarin geregeld een paraglider voorbij zweeft. Onderweg kom ik een allerschattigst houten kerkje tegen, strak en sober. Binnen- en buitenkant zijn tot in detail afgewerkt. Het gastenboek getuigt van vele internationale bezoekers. Al heb ik geen godshuis nodig om in hogere sferen te raken, dat doen het indrukwekkende panorama en de heerlijk schone lucht wel.

blog13.jpg

Op mijn laatste ochtend neem ik de Mellaubahn tot boven de wolken, waar Alphof Rossstelle een oerdegelijk en traditioneel ontbijt serveert. Je treft hier vooral stoere wandelaars, die het nog hogerop gaan zoeken en na dat stevige ontbijt ook nog wat schnaps achterover kappen. Het panoramische uitzicht vanaf hier is sensa- tioneel. En eigenlijk vat dat woord heel het Bregenzerwald samen. Het was een ware sensatie om hier te eten, te drinken, rond te rijden en te smullen van architectuur, geschiedenis, design en vakmanschap.

Met oprechte dank aan VAB magazine, Visit Austria, Visit Bregenzerwald, Conny en Katrin.

food & travel

food & travel

travel

travel